Er is een afmeting waar veel mensen naar op zoek zijn bij het ontwerpen van een trap – en een andere eigenschap die nog belangrijker is voor de veiligheid.
De afmeting is de hoogte van de trede. Wat in de praktijk echter bepaalt of de trap veilig aanvoelt om op te lopen, is hoe gelijkmatig de hoogte van alle treden is.
Een trap kan een comfortabele tredehoogte hebben, maar toch onveilig zijn als er ook maar één trede afwijkt. Daarom moet de gelijke hoogte van alle treden voorop staan, voordat je bepaalt welke afmeting optimaal is.
Waarom is een gelijkmatige tredehoogte belangrijker dan een exacte afmeting?
Een gelijkmatige tredehoogte is belangrijker, omdat een trede die afwijkt van de andere het loopritme verstoort en het risico op struikelen vergroot.
We lopen vaak de trap op zonder naar elke trede te kijken. Na twee of drie treden heeft de voet geleerd hoe hoog de volgende trede is, en verloopt de rest van de beweging bijna automatisch.
Als een trede afwijkt van de andere, komt de voet te hoog of te laag terecht. Het verschil hoeft niet groot te zijn – een afwijking van slechts enkele centimeters kan al voldoende zijn om de trap onvoorspelbaar te laten aanvoelen.
Welke afmetingen zijn geschikt voor traptreden binnenshuis en buitenshuis?
Als richtlijn geldt vaak een tredehoogte van 16–18 cm en een treediepte van minimaal 25 cm binnenshuis, terwijl buitentrappen vaak treden hebben met een hoogte van 13–16 cm en een diepte van 30–35 cm. Bij het ontwerpen van een trap moeten de afmetingen worden afgestemd op het totale hoogteverschil, de hellingshoek en het beoogde gebruik van de trap.
| Afmeting of eigenschap | Wat meestal werkt | Opmerking |
|---|---|---|
| Tredehoogte binnenshuis | 16–18 cm | Richtwaarden voor een comfortabele binnentrap. De treden hebben bij voorkeur over de hele trap dezelfde hoogte. |
| Treediepte binnenshuis | Ten minste 25 cm | Een gangbaar uitgangspunt dat voldoende ruimte zou moeten bieden om de voet stabiel te laten landen. |
| Tredehoogte buitenshuis | 13–16 cm | Lagere treden zorgen voor een minder steile trap en kunnen een veiliger gevoel geven als de ondergrond glad is. |
| Treediepte buitenshuis | 30–35 cm | Diepere treden komen vaak voor bij buitentrappen die bijvoorbeeld van steen of beton zijn gemaakt. |
| Helling binnenshuis | 30–40 graden | Steilere trappen vergen meer inspanning en bieden minder ruimte voor de voet. |
| Opening tussen de treden | Kindveilig ontwerp | De openingen moeten zo worden ontworpen dat het risico dat kleine kinderen erdoorheen vallen of vast komen te zitten, wordt beperkt. |
Hoe werkt de trapformule voor tredehoogte en treediepte?
Volgens de trapformule komt de som van twee keer de tredehoogte en de treediepte bij voorkeur uit op ongeveer 63 centimeter. Dit is een vuistregel voor comfortabele verhoudingen – geen wettelijke eis of een standaardmaat die voor alle trappen geldt.
De formule laat zien hoe hoogte en diepte in evenwicht moeten worden gebracht. Een hogere trede moet normaal gesproken worden gecombineerd met een kleinere treediepte om tot hetzelfde totaal te komen, maar het resultaat kan toch een aanzienlijk steilere trap opleveren.
- Een comfortabelere verhouding
- 2 × 17 cm + 29 cm = 63 cm
- Een steilere verhouding
- 2 × 20 cm + 23 cm = 63 cm
Beide voorbeelden voldoen dus aan de vuistregel, maar het eerste biedt meer ruimte voor de voet en zorgt voor een minder steile trap. Daarom moet de formule altijd worden beoordeeld in combinatie met de hellingshoek en het gebruik van de trap.
Kan een buitentrap na verloop van tijd ongelijk worden?
Ja. Een buitentrap die bij de bouw nog gelijkmatig was, kan na verloop van tijd een of meer treden krijgen die hoger of lager liggen dan voorheen.
Vorst en bewegingen in de grond kunnen verschillende delen van de ondergrond doen stijgen of dalen. In hoeverre de trap hierdoor wordt beïnvloed, hangt onder andere af van de plaatsing, de fundering en de bodemomstandigheden.
Het resultaat kan zijn wat het gevaarlijkst is in een trap: een enkele trede die hoger of lager is geworden dan de andere.
Controleer vooral de onderste trede
Meet de buitentrap gerust eens na een paar winters. De trede die op de grond rust, is vaak de eerste die verandert wanneer de ondergrond verschuift.
Wat geldt er voor een balustrade en trapleuning bij een trap?
Een trapbalustrade moet over de gehele lengte van de trap veilige bescherming bieden, terwijl de trapleuning ondersteuning biedt bij het op- en aflopen. De hoogte, bevestiging en constructie van de balustrade moeten in onderlinge samenhang worden beoordeeld. Hoe de trapleuning in de trap moet worden geplaatst, hangt af van de breedte, de vormgeving en het gebruik van de trap.
- De trapbalustrade
-
De hoogte en constructie van de balustrade moeten worden aangepast aan de valhoogte, de plaatsing van de trap en het gebruik ervan. De bevestiging moet bestand zijn tegen de belastingen waara balustrade aan kan worden blootgesteld, en de balustrade moet de helling van de trap volgen zonder onveilige onderbrekingen.
- Leuning
-
De trapleuning moet zorgen voor een stevige en comfortabele grip wanneer je de trap gebruikt. Trapleuningen aan beide zijden kunnen extra steun bieden, vooral bij brede trappen of op plaatsen waar veel mensen de trap gebruiken. Het aantal trapleuningen en hun plaatsing moeten worden aangepast aan de vorm en het gebruik van de trap.
Waar moet je op letten bij het ontwerpen van traptreden?
Begin met het totale hoogteverschil en controleer vervolgens of de treden gelijkmatig zijn, een bruikbare diepte hebben en goed aansluiten bij de hellingshoek van de trap, de openingen en trapleuningen.
Controleer deze zeven punten
-
Meet het totale hoogteverschil
Meet vanaf het afgewerkte vloer- of grondniveau onderaan tot het afgewerkte niveau bovenaan voordat je het aantal treden bepaalt.
-
Verdeel de hoogte gelijkmatig
Verdeel het totale hoogteverschil zo dat alle treden even hoog zijn. Plaats een eventueel resterend hoogteverschil nooit in de bovenste of onderste trede.
-
Controleer de verhouding met de trapformule
Tel twee keer de tredehoogte en de treediepte bij elkaar op. Een resultaat van ongeveer 63 centimeter is een gangbare vuistregel voor een comfortabele verhouding.
-
Trek de neus van de trede af
Beoordeel de bruikbare diepte van de trede waar de voet daadwerkelijk kan neerkomen. Het gedeelte dat over de trede eronder uitsteekt, is niet volledig bruikbaar als loopvlak.
-
Pas de buitentrap aan aan het weer en de ondergrond
Buiten zorgen lagere en diepere treden voor een minder steile trap en betere omstandigheden wanneer regen, sneeuw of ijs de treden glad maken.
-
Controleer de opening tussen de treden
Op plaatsen waar kleine kinderen de trap gebruiken, moeten de openingen tussen de treden zo worden ontworpen dat het risico dat kinderen erdoorheen vallen of vast komen te zitten, wordt beperkt.
-
Plan de trapleuning samen met de trap
Zorg ervoor dat de trapleuning een stevige en comfortabele ondersteuning biedt bij het gebruik van de trap. Trapleuningen aan beide zijden kunnen extra veiligheid bieden, terwijl het aantal en de plaatsing moeten worden aangepast aan de breedte, de vorm en het gebruik van de trap.
Zorg er altijd voor dat de treden over de hele trap gelijkmatig zijn. Eén enkele afwijkende trede kan een groter valrisico opleveren dan een klein verschil ten opzichte van een richtmaat.
Moet de trap een nieuwe balustrade of trapleuning krijgen?
Geef de afmetingen van de trap door en vermeld of deze binnen of buiten staat, dan helpt de klantenservice je bij het vinden van een op maat gemaakte balustrade of een trapleuning die past bij de hellingshoek en vorm van de trap.
Welke vragen komen het vaakst voor over de afmetingen van traptreden?
De meest gestelde vragen gaan over hoe hoog en diep traptreden moeten zijn, hoe de trapformule wordt toegepast, in hoeverre de treden gelijk moeten zijn en waar je op moet letten als het gaat om openingen en trapleuningen.
Hoe hoog moet een trede zijn?
Binnen wordt vaak 16 tot 18 centimeter als richtlijn gehanteerd voor een comfortabele trap. Dit is een gangbare richtlijn, geen maat die voor alle trappen geldt.
Wat is de trapformule?
Twee keer de tredehoogte plus de treediepte moet ongeveer 63 centimeter bedragen. Dit is een vuistregel voor comfortabel lopen, geen wettelijke eis.
Hoe diep moet de trede zijn?
Binnen is minimaal 25 centimeter een gangbaar uitgangspunt om de voet voldoende ruimte te geven. Buiten is 30 tot 35 centimeter gebruikelijk.
Mogen de treden verschillende hoogtes hebben?
Nee, in de praktijk niet. Een afwijkende trede is een veelvoorkomende oorzaak van valpartijen op trappen, omdat deze het loopritme verstoort waaraan de voet inmiddels gewend is geraakt.
Wat geldt er voor de opening tussen de treden?
Op plaatsen waar kleine kinderen de trap gebruiken, moeten de openingen tussen de treden zo worden ontworpen dat het risico dat kinderen erdoorheen vallen of vast komen te zitten, wordt beperkt.
Moet er aan beide kanten een trapleuning staan?
Trapleuningen aan beide zijden kunnen extra steun bieden, vooral bij brede trappen. Hoeveel trapleuningen er nodig zijn en waar ze moeten worden geplaatst, hangt af van de vorm en het gebruik van de trap.
Is een staalkabel balustrade geschikt voor een trap?
Ja, een staalkabel balustrade kan bijvoorbeeld in een trap in de hal worden geplaatst. Op plekken waar kleine kinderen komen, moet je er rekening mee houden dat horizontale staalkabels houvast kunnen bieden en het risico op klimmen vergroten.
