Je kiest de juiste valbeveiliging en balustrade door het valrisico in te schatten, hoe de plek gebruikt gaat worden, of er jonge kinderen kunnen verblijven en hoe de gehele balustradeconstructie gedimensioneerd en verankerd is.
De eisen met betrekking tot de balustrades en valbeveiliging zijn in overeenstemming met de bouwvoorschriften die gelden op de plaats waar de balustrade moet worden gemonteerd, en deze kunnen in de loop van de tijd veranderen. Controleer daarom altijd welke eisen voor je project gelden voordat je de hoogte en het ontwerp van de balustrade vaststelt.
In deze veiligheidsgids bespreken we wanneer valbeveiliging nodig is, hoe de hoogte en het ontwerp van balustrades worden beoordeeld, waar op moet worden gelet op plaatsen waar jonge kinderen verblijven en wat je moet weten over glazen balustrades, belasting, bevestiging, materiaal, documentatie en periodieke controle.
Welke drie vragen bepalen welke veiligheidseisen van toepassing zijn op een balustrade?
Drie vragen zijn bepalend voor de beoordeling: hoe groot het valrisico is, wie zich op de locatie mag bevinden en welke constructieve omstandigheden er heersen op de plek waar de balustrade moet worden gemonteerd. De eisen aan valbeveiliging zijn gebaseerd op het daadwerkelijke risico, het gebruik van het oppervlak en de valhoogte, en voldoen aan de bouwvoorschriften die op die locatie van toepassing zijn.
Hoe groot is het risico op een val?
Begin met te beoordelen waar iemand kan vallen en welke gevolgen een val kan hebben. Trappen, hellingen, balkons, galerijen, dakterrassen en andere verblijfsgebieden moeten worden beveiligd tegen vallen wanneer er een bijzonder risico op letsel bestaat.
De hoogte en vorm van de bescherming moeten vervolgens worden aangepast aan de manier waarop het oppervlak wordt gebruikt en aan de valhoogte. Hetzelfde type balustrade kan daarom op verschillende locaties verschillend moeten worden vormgegeven.
Wie gaat deze plek gebruiken?
De volgende vraag is wie er naar verwachting zullen verblijven. Voor ruimtes waar jongere kinderen zonder voortdurend toezicht van volwassenen kunnen verblijven, gelden speciale eisen aan het ontwerp van de balustrade.
In dergelijke ruimtes moet de valbeveiliging onder andere klimmen tegengaan en de afmetingen van openingen beperken. Hiermee moet daarom al rekening worden gehouden bij het ontwerpen van de balustrade.
Welke omstandigheden zijn er ter plaatse?
Ten slotte moet de constructie zelf worden beoordeeld. De ondergrond, bevestigingen, balustradevulling en eventueel gebruik van glas zijn van invloed op de manier waarop de valbeveiliging moet worden gedimensioneerd en gebouwd.
Als het glas deel uitmaakt van de valbeveiliging, moeten het glasoppervlak en de bevestigingen samenwerken, zodat de constructie doorvallen voorkomt op plaatsen waar dergelijke beveiliging vereist is. Het volstaat daarom niet om elk onderdeel afzonderlijk te beoordelen.
Zodra deze drie vragen zijn beantwoord, kan worden vastgesteld welke eisen relevant zijn voor de betreffende locatie. In het volgende hoofdstuk worden de principes achter de eisen voor balustrades en andere valbeveiligingen besproken.
Welke principes liggen ten grondslag aan de eisen voor balustrades en valbeveiliging?
De eisen voor balustrades en valbeveiliging zijn gebaseerd op drie principes. Valbeveiliging is nodig op plaatsen waar een bijzonder risico op letsel bestaat; de hoogte en het ontwerp worden afgestemd op het gebruik van de oppervlakte en de valhoogte, en op plaatsen waar jonge kinderen verblijven, gelden bijzondere eisen voor het ontwerp.
De details worden bepaald door de bouwvoorschriften die gelden op de plek waar de balustrade moet worden gemonteerd. Er is daarom geen hoogte of vorm die voor alle locaties geschikt is; controleer daarom altijd welke eisen voor je project gelden voordat je de hoogte, vulling en bevestiging van de balustrade vaststelt.
Valbeveiliging
Het risico bepaalt wanneer bescherming nodig is
Trappen, hellingen, balkons, galerijen, dakterrassen en andere verblijfsgebieden moeten worden voorzien van valbeveiliging wanneer er een bijzonder risico op persoonlijk letsel bestaat.
De hoogte en de vormgeving moeten het valrisico beperken, rekening houdend met het gebruik van het oppervlak en de valhoogte. De constructie moet ook bestand zijn tegen de belasting die ontstaat wanneer iemand tegen de balustrade leunt of ertegen stoot.
Kinderveiligheid
Er gelden speciale voorschriften voor plaatsen waar jonge kinderen kunnen komen
Op plaatsen waar jongere kinderen zich kunnen ophouden zonder voortdurend toezicht van volwassenen moet de balustrade klimmen tegengaan, zo kleine openingen hebben dat kinderen er niet doorheen kunnen en openingen vermijden waar het hoofd of de voet vast kan komen te zitten.
Dit geldt zowel voor de openingen in de vulling als voor de opening aan de onderkant van de balustrade. De exacte afmetingen zijn in overeenstemming met de bouwvoorschriften die gelden op de plaats waar de balustrade moet worden gemonteerd.
Bestaand gebouw
Voor een verbouwing van een bestaand gebouw is een zorgvuldige veiligheidsbeoordeling vereist
Bij een verbouwing van een bestaand gebouw kunnen de eisen afwijken van die welke gelden voor nieuwbouw. Controleer daarom wat er geldt voor de betreffende verbouwing voordat je een balustrade kiest.
Als een oplossing moet afwijken van de gebruikelijke eisen, kan de beoordeling het best door iemand met de juiste deskundigheid worden uitgevoerd en worden gedocumenteerd.
Wat betekenen de termen veiligheidsklasse, Eurocode en gebruiksklassen van Balustradedesign?
Veiligheidsklasse, Eurocode en gebruiksklasse beschrijven drie verschillende zaken. De veiligheidsklasse heeft betrekking op het veiligheidsniveau dat een draagconstructie moet hebben, de Eurocodes vormen een dimensioneringssysteem en de gebruiksklassen van Balustradedesign is een eigen gids voor verschillende balustradeconfiguraties.
A+, A, B en C zijn dus geen officiële veiligheidsklassen. Bij het beoordelen van een balustrade moet de gebruiksklasse altijd worden vergeleken met de eisen inzake belasting, gebruik en veiligheid die gelden op de daadwerkelijke locatie.
Bouwvoorschriften
Veiligheidsklasse
De veiligheidsklasse geeft aan welk veiligheidsniveau een draagconstructie moet hebben, rekening houdend met het risico op ernstig lichamelijk letsel indien de constructie bezwijkt.
Welke veiligheidsklasse van toepassing is, hangt af van het type gebouw en het gebruik ervan, en wordt bepaald aan de hand van de bouwvoorschriften die gelden op de locatie waar het gebouw staat. Hoe meer mensen zich in het gebouw bevinden en hoe ernstiger de gevolgen van constructief bezwijken kunnen zijn, hoe hoger het vereiste veiligheidsniveau.
Dimensionering
Eurocode
De Eurocodes zijn Europese constructienormen die kunnen worden gebruikt om bouwwerken te dimensioneren en aan te tonen dat aan de eisen inzake draagvermogen, stabiliteit en duurzaamheid is voldaan.
De Eurocodes worden toegepast volgens de voorschriften die gelden op de locatie waar het gebouw staat. Voor balustrades is onder andere de dimensionering voor de belastingen die op de betreffende locatie kunnen optreden van belang.
Het systeem van Balustradedesign
Gebruiksklasse
A+, A, B en C zijn de eigen gebruiksklassen van Balustradedesign en zijn bedoeld om het gemakkelijker te maken de gekozen balustradeconfiguratie te interpreteren. Het zijn geen veiligheidsklassen of gebruikscategorieën in de bouwvoorschriften.
De gebruiksklasse kan veranderen wanneer bijvoorbeeld de hoogte van de balustrade, de sectiebreedte of andere onderdelen van de configuratie worden gewijzigd. Daarom moet deze altijd worden beoordeeld in samenhang met de eisen voor de locatie waar de balustrade zal worden gebruikt.
De balustradewinkel gebruiksklassen
Hoe moeten A+, A, B en C worden geïnterpreteerd?
De tabel geeft een overzicht van het belastingsniveau dat wordt weergegeven voor elke gebruiksklasse in het systeem van Balustradedesign. De letter is geen vervanging voor een beoordeling van de eisen op de betreffende locatie.
| Gebruiksklasse | Belastingsniveau | Wat je in gedachten moet houden |
|---|---|---|
| A+ | Ten minste 1,0 kN/m | Het hoogste gerapporteerde belastingsniveau in dit overzicht van gebruiksklassen. |
| A | Ten minste 0,5 kN/m | De geschiktheid moet nog steeds worden beoordeeld in het licht van de belastingsvereisten van de locatie en de gekozen configuratie. |
| B | Ten minste 0,5 kN/m | Het feit dat dezelfde lijnbelasting wordt aangegeven, betekent niet dat de klasse automatisch in dezelfde omgeving past als A. |
| C | Beperkt gebruik | Dit kan betrekking hebben op een speciale configuratie waarbij het overeenkomstige belastingsniveau niet is vermeld. |
De veiligheidsklasse en de gebruiksklassen A+–C van Balustradedesign zijn twee totaal verschillende systemen. De gebruiksklasse kan helpen bij de keuze van de balustradeconfiguratie, maar het zijn de eisen voor het betreffende gebouw en het gebruik die bepalen voor welke belasting de constructie moet worden gedimensioneerd.
Welk veiligheidsglas is vereist in een glazen balustrade?
Wanneer het glas deel uitmaakt van een valbeveiliging, moeten het glasoppervlak en de bevestigingen samen zo zijn ontworpen dat een persoon niet door het glas kan vallen, zelfs niet als iemand ertegenaan stoot. Hoe aan deze eis moet worden voldaan, is vastgelegd in de bouwvoorschriften die gelden op de plaats waar de balustrade wordt gemonteerd.
Voor een glazen balustrade is het daarom de veiligheidsfunctie die bepalend is voor de glaskeuze. Er is geen glastype dat voor alle glazen balustrades geschikt is. Gelaagd veiligheidsglas is een voorbeeld van glas dat bescherming biedt tegen doorvallen, omdat het glas bij breuk bij elkaar blijft.
De eis
Glas en bevestigingen moeten voorkomen dat iemand door het glas valt
Als een glasoppervlak zo is geplaatst en ontworpen dat iemand er doorheen kan vallen, moeten het glasoppervlak en de bevestigingen voorkomen dat iemand door het glas valt, zelfs als iemand ertegenaan stoot.
Een alternatief zou een permanente bescherming voor het glasoppervlak kunnen zijn die voorkomt dat iemand tegen het glas stoot. Welke oplossingen aanvaardbaar zijn, hangt af van de bouwvoorschriften die gelden op de plaats waar de balustrade moet worden geïnstalleerd.
Belangrijk verschil
Doorvallen en snijwonden zijn twee verschillende risico’s
Gelaagd veiligheidsglas is een voorbeeld van glas dat bescherming biedt tegen vallen door het glasoppervlak heen, omdat de glasplaten bij elkaar blijven zelfs nadat ze zijn gebroken.
De bescherming tegen doorval moet worden onderscheiden van de bescherming tegen snijwonden. De plaatsing, de breukkarakteristieken en de functie van het glas moeten daarom worden beoordeeld op basis van het risico dat op die locatie bestaat.
Beoordeling ter plaatse
Wanneer moet het glas bescherming bieden tegen vallen?
De noodzaak van bescherming tegen doorvallen hangt af van de plaats waar het glas zich bevindt en hoe hoog de valhoogte is. De exacte grenswaarden zijn vastgelegd in de bouwvoorschriften die gelden op de plaats waar de balustrade moet worden gemonteerd.
Factoren die elkaar versterken
Of
Bijzonder risico op lichamelijk letsel
Deze behoefte kan ook ontstaan wanneer de plaatsing of het ontwerp van het glas op een andere manier een bijzonder risico inhoudt op lichamelijk letsel bij een val door het glasoppervlak heen.
Glas, bevestigingen en overige onderdelen moeten functioneren als een samenhangende constructie. De geldende eisen zijn te vinden in de bouwvoorschriften die van toepassing zijn op de locatie waar de balustrade wordt gemonteerd.
Welke balustradehoogte en welke glasvereisten gelden er in verschillende omgevingen?
Er is geen algemene balustradehoogte of één enkel type glas dat in alle omgevingen van toepassing is. De hoogte en het ontwerp van de balustrade moeten worden beoordeeld op basis van het gebruik van de locatie en de valhoogte, terwijl de eisen aan glas onder meer afhangen van de plaatsing en het risico op doorvallen of snijwonden. Welke eisen van toepassing zijn, is bepaald door de bouwvoorschriften die gelden op de plaats waar de balustrade moet worden gemonteerd.
De tabel geeft een overzicht van wat vooral belangrijk is op terras, op het balkon, op de trap, bij een frans balkon en in een openbare omgeving. Verschillende van deze omgevingen worden verderop in de gids uitgebreider behandeld.
| Omgeving | Hoogte van de balustrade | Glas en veiligheid |
|---|---|---|
| Terras | Wordt beoordeeld op basis van het valrisico, de manier waarop het terras wordt gebruikt en hoe groot de valhoogte is. | De plaatsing en de functie van het glas bepalen welke eisen inzake bescherming tegen doorvallen en snijwonden van toepassing zijn. |
| Balkon | De hoogte en de vormgeving moeten het valrisico beperken, rekening houdend met het gebruik van het balkon en de valhoogte. | Als het glas deel uitmaakt van de valbeveiliging, moeten het glas, de bevestigingen en de overige constructie samen voldoende bescherming bieden tegen doorvallen. |
| Trap en bordes | De hoogte van de balustrade wordt aangepast aan het gebruiksdoel en de valhoogte. De functie van de trapleuning wordt afzonderlijk beoordeeld. | Glas wordt beoordeeld op basis van de plaatsing en het risico. Op plaatsen waar jongere kinderen zich kunnen ophouden, gelden bovendien speciale eisen voor het ontwerp van de balustrade en de openingen. |
| Frans balkon | De afscherming voor de opening moet een zodanige hoogte en vorm hebben dat het risico op vallen wordt beperkt. | Als het glas als valbeveiliging dient, moeten het glas en de bevestigingen als één samenhangende constructie worden beoordeeld. |
| Publiek toegankelijke omgeving | Ook hier worden de hoogte en de vormgeving bepaald op basis van het gebruiksdoel en de valhoogte. | De veiligheidsfunctie van het glas moet worden gecombineerd met de belastingsvereisten en overige veiligheidseisen die gelden voor het betreffende gebruik van de ruimte. |
De omgeving bepaalt niet op zichzelf aan welke eisen moet worden voldaan. De uiteindelijke oplossing moet altijd worden beoordeeld op basis van het daadwerkelijke valrisico, het gebruik, de valhoogte en de te gebruiken constructie.
In hoeverre beïnvloeden de belasting en de bevestiging de veiligheid van de balustrade?
De veiligheid van de balustrade hangt zowel af van de belasting die de constructie moet kunnen weerstaan als van de manier waarop de krachten worden doorgegeven aan de dragende ondergrond. Een sterke paal is dus niet voldoende als de bevestiging of de constructie eronder balustrade te zwak is.
Bij het balustrade wordt gedimensioneerd, moet daarom de gehele belastingsweg worden gecontroleerd, van de balustradevulling en de paal of het profiel tot de bevestigingsmiddelen en de dragende constructie.
Belasting
Hoe varieert de belasting naargelang het gebruik?
De belasting op een balustrade hangt af van het gebruik van de locatie. Hoe meer mensen zich bij balustrade kunnen verplaatsen en hoe meer drukte er kan ontstaan, hoe hoger de eisen aan de constructie zijn. De exacte waarden zijn vastgelegd in de bouwvoorschriften die gelden op de plaats waar de balustrade moet worden gemonteerd.
Weinig mensen en rustig gebruik
De balustrade wordt vooral belast door dagelijks gebruik, bijvoorbeeld wanneer iemand ertegenaan leunt.
Meer mensen en meer beweging
Er kunnen meer mensen tegelijkertijd op de balustrade rondlopen, en daardoor neemt de kans toe dat iemand er tegenaan stoot.
Woningen en voorzieningen in de buurt van de balustrade
Op plaatsen waar goederen zich kunnen ophopen of waar apparatuur en activiteiten zich in de buurt van de balustrade bevinden, kan de belasting groter worden.
Drukte waarbij grote krachten kunnen ontstaan
Op plaatsen waar veel mensen dicht op elkaar bijeenkomen, kunnen de krachten die inwerken op balustrade aanzienlijk zijn.
De belasting moet worden beoordeeld op basis van het daadwerkelijke gebruik en vervolgens door de gehele balustradeconstructie kunnen worden opgenomen, van de balustradevulling en de palen tot de bevestiging en de dragende ondergrond.
De bevestiging
De belasting moet kunnen worden doorgegeven aan de dragende constructie
De bevestiging vormt de verbinding tussen balustrade en de dragende constructie van het gebouw of het terras. De ondergrond en de bevestigingsmiddelen moeten daarom de krachten kunnen opvangen en doorgeven die ontstaan wanneer de balustrade wordt belast.
01
Controleer de ondergrond
De bevestiging moet een onderdeel raken dat de belasting kan dragen. Bij een houten terras moet daarom de dragende constructie onder de vlonder worden beoordeeld, en niet alleen de oppervlakte zelf.
02
De bevestiging aanpassen
Hout, beton en staal hebben verschillende eigenschappen. Bevestigingsmiddelen, plaatsing en afstand tot de rand moeten worden aangepast aan zowel het balustradesysteem als de daadwerkelijke ondergrond.
03
Volg de volledige belastingsoverdracht
Controleer de verbinding tussen de balustradevulling en de paal of het profiel via de bevestigingsmiddelen naar de dragende constructie. Alle onderdelen moeten de betreffende belasting kunnen overbrengen.
Een balustrade is niet sterker dan het zwakste onderdeel in de belastingsweg. De belastingsvereiste, de onderdelen van de balustrade, de bevestigingsmiddelen en de dragende ondergrond moeten daarom worden beoordeeld als één samenhangende constructie.
Welk materiaal is het meest corrosiebestendig bij gebruik buitenshuis?
Er is geen enkel materiaal voor balustrades dat in alle buitenomgevingen het beste is. Gepoedercoat aluminium is een onderhoudsvriendelijk alternatief dat niet hetzelfde soort roest vertoont als staal, terwijl AISI 316 beter bestand is dan AISI 304 wanneer de blootstelling aan zout en chloriden toeneemt.
In kustgebieden of andere blootgestelde omgevingen moeten ook bevestigingen, beslag en andere metalen onderdelen zorgvuldig worden gekozen. Een aluminium balustrade kan daarom bijzonder interessant zijn wanneer een goede duurzaamheid en een beperkte behoefte aan periodieke oppervlaktebehandeling prioriteit hebben.
Gepoedercoat aluminium
Aluminium bevat geen ijzer en vertoont daarom niet het soort roest dat op staal ontstaat. De poedercoating biedt bovendien het oppervlak extra bescherming tegen weersinvloeden en slijtage.
Het materiaal is geschikt voor balustrades die gedurende lange tijd buiten blijven staan en waarbij de noodzaak van herhaaldelijke oppervlaktebehandeling tot een minimum moet worden beperkt.
AISI 316
AISI 316 is beter bestand tegen corrosie in chloridehoudende omgevingen dan AISI 304. Daardoor is deze kwaliteit beter geschikt wanneer roestvrij staal wordt blootgesteld aan bijvoorbeeld zeezout of strooizout.
Ook AISI 316 moet worden gekozen en onderhouden op basis van de betreffende omgeving. Roestvrij staal is corrosiebestendig, maar niet volledig immuun voor aantasting.
AISI 304
AISI 304 biedt een goede corrosiebestendigheid in veel minder blootgestelde buitenomgevingen en kan een alternatief zijn wanneer de belasting door zout en chloriden gering is.
Wanneer het gehalte aan zout en chloriden toeneemt, is het materiaal daarentegen gevoeliger dan AISI 316 en moet het daarom zorgvuldiger worden beoordeeld.
Welke veiligheidseisen gelden er voor balustrade op het terras?
Een ' terras ' heeft valbeveiliging nodig wanneer het hoogteverschil en de omstandigheden ter plaatse een bijzonder risico op letsel met zich meebrengen. Waar de grens ligt, wordt bepaald door de bouwvoorschriften die gelden op het locatie terras waar de ' ' zich bevindt, dus er is geen enkele maat die voor iedereen geschikt is terrassen.
Wanneer valbeveiliging nodig is, moeten de hoogte en het ontwerp van de balustrade het valrisico beperken, rekening houdend met de manier waarop terras wordt gebruikt en hoe groot de valhoogte is. Op plaatsen waar jongere kinderen verblijven, moet het ontwerp bovendien voorkomen dat kinderen erop klimmen, erdoorheen vallen of vast komen te zitten.
Beoordeel het terras
Drie vragen die bepalend zijn voor de vormgeving van de valbeveiliging
Is er een specifiek risico op vallen?
Beoordeel het hoogteverschil in combinatie met de inrichting van het terras en de manier waarop mensen zich op het oppervlak kunnen verplaatsen. Een klein hoogteverschil betekent niet automatisch dat er een balustrade nodig is, maar waar de grens ligt, is bepaald door de bouwvoorschriften die gelden op de plaats waar het terras zich bevindt.
Hoe moet het terras worden gebruikt?
De hoogte en vormgeving van de balustrade moeten worden afgestemd op de manier waarop terras wordt gebruikt en op de valhoogte. Een grote verblijfsruimte moet bijvoorbeeld mogelijk anders worden beoordeeld dan een kleine ruimte met een beperkter gebruik.
Kunnen jonge kinderen hier komen?
Als te verwachten valt dat jongere kinderen zich op het terras bevinden zonder voortdurend toezicht van volwassenen, gelden er speciale eisen voor het ontwerp van de balustrade. De vulling, de openingen en de onderkant van de balustrade moeten zo zijn ontworpen dat kinderen er niet overheen kunnen klimmen, erdoorheen kunnen vallen of vast komen te zitten.
Welke veiligheidseisen gelden er voor een balustrade op het balkon?
Een balkon moet worden beveiligd tegen vallen wanneer de valhoogte en de omstandigheden een bijzonder risico op persoonlijk letsel met zich meebrengen. De hoogte en vormgeving van de balustrade moeten dan worden afgestemd op de manier waarop het balkon wordt gebruikt en op de daadwerkelijke valhoogte.
Er is geen standaardhoogte die voor alle balkons geschikt is, en de eisen zijn afgestemd op de bouwvoorschriften die gelden op de locatie waar het balkon zich bevindt. Op plaatsen waar jonge kinderen verblijven, gelden bovendien speciale eisen aan het ontwerp om klimmen, doorvallen en het risico dat kinderen vast komen te zitten in openingen te voorkomen.
Wanneer jongere kinderen hier kunnen komen
Hoe ontwerp je een kindveilige balkonbalustrade?
Op plaatsen waar jongere kinderen zich naar verwachting zonder voortdurend toezicht van volwassenen zullen bevinden, zijn vier aspecten van het ontwerp van de balustrade van bijzonder belang. De exacte afmetingen moeten voldoen aan de bouwvoorschriften die gelden op de locatie waar het balkon zich bevindt.
Vermijd opstapjes in het onderste deel van de balustrade
Het onderste deel van de balustrade moet zo worden ontworpen dat het voorkomt dat jonge kinderen op de balustrade klimmen. Vermijd horizontale delen die als opstapjes kunnen dienen.
Beperk de breedte van de openingen
Verticale openingen in de vulling moeten zo smal zijn dat een jonger kind er niet doorheen kan de balustrade.
Beperk de opening naar de vloer toe
De vrije ruimte tussen de onderkant van de balustrade en de balkonvloer moet zo klein zijn dat een kind er niet onder kan kruipen of daar vast kan komen te zitten.
Vermijd openingen waar kinderen vast kunnen komen te zitten
Horizontale openingen boven het onderste deel van de balustrade moeten zo worden ontworpen dat een kind er niet met zijn hoofd of voet in vast kan komen te zitten. Bepaalde afmetingen van openingen zijn bijzonder riskant, en welke dat zijn, is vastgelegd in de bouwvoorschriften die gelden voor de plaats waar het balkon zich bevindt.
Welke veiligheidseisen gelden er voor een balustrade en trapleuning in de trap?
In een trap hebben balustrade en trapleuning verschillende veiligheidsfuncties. Balustrade moet bescherming bieden tegen vallen wanneer er een bijzonder risico bestaat op lichamelijk letsel, terwijl de trapleuning ondersteuning biedt voor het evenwicht tijdens het lopen.
Hoeveel trapleuningen een trap nodig heeft, hangt af van de breedte van de trap, het gebruik ervan en de bouwvoorschriften die gelden op de plaats waar de trap zich bevindt. Valbeveiliging en evenwichtsondersteuning moeten daarom afzonderlijk worden beoordeeld.
Balustrade
Beschermt tegen vallen
De balustrade of een andere valbeveiliging moet een hoogte en uitvoering hebben die het risico op letsel beperkt, rekening houdend met het gebruik van de trap en de valhoogte.
De constructie moet ook bestand zijn tegen de belasting die ontstaat wanneer iemand tegen de balustrade leunt of ertegenaan stoot. De vulling van de balustrade, de palen of profielen en de bevestigingen moeten daarom goed op elkaar aansluiten.
Leuning
Draagt bij aan het evenwicht
De trapleuning moet zo worden geplaatst en vormgegeven dat deze gemakkelijk vast te pakken is en zo continu mogelijk langs de trap loopt.
Een trapleuning die duidelijk afsteekt tegen de omringende oppervlakken, is gemakkelijker te vinden en te gebruiken. In sommige gebouwen gelden hiervoor speciale eisen, en deze voldoen aan de bouwvoorschriften die van toepassing zijn op de locatie waar de trap zich bevindt.
De functie van de trapleuning
De ondersteuning moet tijdens de hele verplaatsing goed functioneren
De trapleuning moet bruikbare ondersteuning bieden voordat men begint met lopen op de trap, over de gehele trap en wanneer de verplaatsing wordt beëindigd.
-
Begin
Er moet al houvast zijn voordat de verplaatsing begint
De trapleuning moet zo zijn ontworpen dat het ondersteuning biedt voordat de gebruiker begint met het afdalen van de trap.
-
Langs de trap
De trapleuning moet gemakkelijk vast te pakken zijn en onbeschadigd zijn
De steun moet zo ononderbroken mogelijk langs de trap lopen en zodanig zijn geplaatst en vormgegeven dat men er gemakkelijk grip op kan krijgen. Onderbrekingen in de trapleuning maken het moeilijker om zich vast te houden tijdens de gehele verplaatsing.
-
Het einde van de trap
De ondersteuning moet beschikbaar zijn wanneer de verplaatsing is afgerond
De trapleuning moet ook zo zijn ontworpen dat de gebruiker steun heeft wanneer de beweging op de trap ten einde loopt en de overgang naar de vloer of de traptrede plaatsvindt.
Een trapbalustrade en een trapleuning kunnen onderdelen zijn van dezelfde constructie, maar ze vervullen niet dezelfde veiligheidsfunctie. Balustrade beperkt het valrisico, terwijl de trapleuning evenwichtsondersteuning biedt tijdens het verplaatsen.
Welke eisen gelden er voor balustrades in openbare en commerciële omgevingen?
In openbare en commerciële omgevingen moet de balustrade worden afgestemd op het daadwerkelijke gebruik van het pand. Een kantoor, een winkel en een ruimte waar grote mensenmassa’s kunnen samenkomen, moeten daarom mogelijk verschillende belastingen kunnen weerstaan.
Een openbare of commerciële omgeving vormt op zich geen aparte belastingscategorie. De juiste belasting wordt in plaats daarvan bepaald door de manier waarop het pand wordt gebruikt, volgens de bouwvoorschriften die gelden in de plaats waar het gebouw zich bevindt, en de gehele balustradeconstructie moet de belasting kunnen doorgeven aan de dragende ondergrond.
Belasting
In hoeverre verschilt de belasting tussen verschillende activiteiten?
De belasting op een balustrade neemt toe naarmate er meer mensen zich eromheen kunnen bewegen en naarmate er meer drukte kan ontstaan. De tabel toont vier veelvoorkomende situaties. De exacte waarden zijn afgestemd op de bouwvoorschriften die gelden op de plaats waar de balustrade wordt gemonteerd.
| Activiteiten | Belasting | Voorbeelden van gebruik |
|---|---|---|
| Woningen en kantoren | Lager | Beperkt aantal personen en rustig gebruik, bijvoorbeeld in woningen en kantoorruimten. |
| Winkels en ontmoetingsruimten | Hoger | Meer mensen en meer beweging, bijvoorbeeld in winkels en ruimtes waar mensen samenkomen. |
| Magazijnen en bedrijfsruimten | Hoog | Ruimtes waar goederen zich kunnen ophopen of waar apparatuur en activiteiten plaatsvinden in de buurt van de balustrade. |
| Grote mensenmassa’s | Zeer hoog | Ruimtes en plaatsen waar veel mensen dicht op elkaar kunnen samenkomen en waar de krachten tegen de balustrade groot kunnen worden. |
Wie is ervoor verantwoordelijk dat de balustrade aan de veiligheidseisen voldoet?
Tijdens de ontwerpfase en de bouw is in de eerste plaats degene die de bouw of verbouwing laat uitvoeren verantwoordelijk ervoor dat de balustrade en de constructie waarvan het deel uitmaakt, aan de geldende eisen voldoen. Dit geldt ook wanneer het ontwerp, de levering of de montage door anderen wordt uitgevoerd.
De verdeling van de verantwoordelijkheid tussen de betrokken partijen is in overeenstemming met de voorschriften die gelden op de locatie waar het gebouw zich bevindt. Na de oplevering moet het gebouw worden onderhouden, zodat de veiligheidsfunctie van de balustrade op lange termijn behouden blijft.
Verantwoordelijkheidsverdeling
Het is belangrijk om drie rollen van elkaar te onderscheiden
Tijdens de bouwfase
Degene die de bouw laat uitvoeren, draagt de hoofdverantwoordelijkheid
Degene die een bouw- of verbouwingsproject laat uitvoeren, is ervoor verantwoordelijk dat de werkzaamheden en het ontwerp waarop deze zijn gebaseerd, voldoen aan de eisen. Voor een balustrade betekent dit onder andere dat de constructie, de dimensionering, de bevestiging en de ondergrond goed op elkaar moeten aansluiten.
In het project
Andere actoren hebben verschillende taken
Ontwerpers, fabrikanten, aannemers en andere adviseurs kunnen helpen bij het ontwerp, de levering, de montage en de controle. Zij dragen bij met kennis en uitvoering, maar de verdeling van de verantwoordelijkheid tussen hen volgt de regels die gelden op de locatie waar het gebouw staat.
Na de voltooiing
De eigenaar moet de veiligheidsfunctie behouden
Het gebouw moet in goede staat worden gehouden en onderhouden, zodat de technische eigenschappen ervan grotendeels behouden blijven. Voor de balustrade betekent dit bijvoorbeeld dat schade, loszittende bevestigingen, corrosie en veranderingen in de ondergrond moeten worden opgevolgd.
Welke documenten zijn nodig voor een balustrade?
De documentatie moet het mogelijk maken om na te gaan voor welke omstandigheden de balustrade is ontworpen, welke eigenschappen van materialen en onderdelen relevant zijn en welke controles zijn uitgevoerd.
Welke documenten precies nodig zijn, hangt af van het project en van de voorschriften die gelden op de locatie waar het gebouw staat. Voor een balustrade is het met name belangrijk dat de belasting, de gebruiksomgeving, de valhoogte, de bevestiging en de dragende ondergrond duidelijk in verband kunnen worden gebracht met de gekozen constructie en dat de resultaten van relevante controles worden gedocumenteerd.
Documentatieketen
Er zijn drie onderdelen die moeten kunnen worden gevolgd
Ontwerp
De ontwerpvoorwaarden moeten duidelijk worden aangegeven
De dimensionering moet worden gedocumenteerd, zodat deze kan worden gecontroleerd. Voor een balustrade kan de documentatie bijvoorbeeld de volgende gegevens bevatten: de gebruiksomgeving, de dimensionerende belasting, de valhoogte, de gekozen afmetingen, de bevestiging en de dragende ondergrond waarin de constructie moet worden verankerd.
Productkenmerken
Materialen en onderdelen moeten kunnen worden beoordeeld
De eigenschappen van bouwproducten en materialen die voor de constructie vereist zijn, moeten kunnen worden geïdentificeerd en gecontroleerd. Voor een balustrade kan het bijvoorbeeld gaan om glas, palen of profielen, bevestigingsmiddelen en andere onderdelen die samen van invloed zijn op de veiligheidsfunctie.
Controle
Het moet mogelijk zijn om te zien wat er is gecontroleerd
De resultaten van de uitgevoerde controles moeten worden gedocumenteerd. Uit de documentatie moet blijken dat de eisen zijn gecontroleerd en hoe de controle is uitgevoerd. Afhankelijk van het project kan de documentatie bijvoorbeeld controleaantekeningen, foto’s, verslagen of andere relevante documenten bevatten.
Hoe vaak is het verstandig een balustrade te inspecteren en te onderhouden?
Een balustrade kan het beste na montage, tussentijds tijdens het gebruik en na gebeurtenissen die van invloed kunnen zijn geweest op de constructie worden gecontroleerd. Er is geen algemeen controle-interval dat voor alle balustrades geldt.
Hoe vaak controle en onderhoud nodig zijn, hangt onder andere af van het materiaal, het gebruik, de blootstelling aan weersinvloeden en de omgeving waarin de balustrade zich bevindt. Volg ook de verzorgings- en onderhoudsinstructies die gelden voor het betreffende balustrade en de onderdelen daarvan.
Controle in de loop van de tijd
Wanneer moet de balustrade worden gecontroleerd?
De controlebehoefte verandert gedurende de levensduur van de balustrade. Begin met de montage, houd de constructie tijdens het gebruik in de gaten en voer een extra controle uit als er iets is gebeurd dat van invloed kan zijn geweest balustrade.
-
Na de montage
Controleer of de constructie stevig staat
Controleer of de palen of profielen, bevestigingen en balustradevullingen correct zijn gemonteerd en of er geen onderdelen zijn beschadigd tijdens de montage.
-
Tijdens het gebruik
Pas de controle aan de omgeving aan
Een buitenbalustrade die wordt blootgesteld aan weersinvloeden, zout of intensief gebruik moet mogelijk vaker worden gecontroleerd dan een balustrade in een beschermde binnenomgeving. De frequentie van de controles moet worden afgestemd op de feitelijke omstandigheden waarin de balustrade zich bevindt.
-
Na een stoot of beschadiging
Wacht niet tot de volgende geplande controle
Controleer de balustrade na hevige schokken, een aanrijding, verbouwingen in de buurt van de bevestiging of als een onderdeel begint te bewegen, vervormt of op een andere manier afwijkt van zijn eerdere toestand.
Let vooral op
Bekijk de gehele constructie
Controleer of er beweging zit in de palen, profielen en bevestigingen, of er schade is aan de balustradevulling, scheuren of beschadigingen aan de randen van het glas, zichtbare corrosie of slijtage, en of er veranderingen zijn in de ondergrond waarin de balustrade is verankerd.
Wat moet je controleren voordat je een balustrade bestelt?
Voordat je bestelt, moeten het gebruiksdoel, het valrisico, de valhoogte, de afmetingen en de bevestigingswijze duidelijk zijn. Controleer ook of er jonge kinderen aanwezig kunnen zijn en of het materiaal geschikt is voor de omgeving waar de balustrade moet worden gemonteerd.
Voorafgaand aan de bestelling
Controleer deze zes punten
-
Bepaal hoe de plek gebruikt moet worden
Ga ervan uit of de balustrade bijvoorbeeld bij een terras, balkon, trap of andere verblijfsruimte moet worden geplaatst en wie de plek normaal gesproken gebruikt.
-
Beoordeel het valrisico en de valhoogte
Ga na waar er een bijzonder risico op letsel bestaat bij een val en hoe groot de valhoogte is. Dit is van invloed op de manier waarop de hoogte en de vormgeving van de valbeveiliging moeten worden beoordeeld.
-
Controleer of jonge kinderen op deze plek kunnen komen
Als verwacht wordt dat jongere kinderen gebruik zullen maken van de plek, moet rekening worden gehouden met de mogelijkheden om op de balustrade te klimmen en met de openingen daarin al bij het vaststellen van het ontwerp.
-
Controleer de afmetingen op de uiteindelijke plaats
Meet op de plek waar de balustrade daadwerkelijk moet worden geplaatst en ga uit van de bestaande hoogtes en oppervlakken. Controleer de lengtes, hoeken, hoogteverschillen en andere omstandigheden die van invloed zijn op de plaatsing van de balustrade.
-
Zoek uit waarin de balustrade verankerd moet worden
De bevestiging moet worden aangepast aan de dragende constructie. Controleer daarom het materiaal en de opbouw van de ondergrond en waar de bevestiging kan worden geplaatst, voordat de afmetingen en de montage van de balustrade worden vastgesteld.
-
Pas het materiaal aan de omgeving aan
Houd er rekening mee of de balustrade binnen of buiten moet staan en in hoeverre het wordt blootgesteld aan bijvoorbeeld weersinvloeden, vocht, zout en herhaalde slijtage.
Zodra het gebruik, het valrisico, de valhoogte, de afmetingen, de kindveiligheid, de ondergrond en de omgeving duidelijk zijn, is er een aanzienlijk betere basis om de juiste balustrade te kiezen en de bevestiging te plannen.
Welke balustrade past het beste bij jouw situatie?
Zodra je een beeld hebt van het gebruik, het valrisico, de valhoogte, de afmetingen, de bevestiging en de omgeving, kun je onze balustrades vergelijken en een oplossing kiezen die bij de locatie past. Als je hulp nodig hebt bij je keuze, kan de klantenservice je verder helpen.
Wat moet je weten over balustrades en valbeveiliging?
Hier vind je korte antwoorden op veelgestelde vragen over wanneer valbeveiliging nodig is, de hoogte van balustrades, kinderveiligheid, glazen balustrades en trapleuningen.
Hoe weet ik welke vereisten er gelden voor mijn balustrade?
De eisen worden bepaald door de bouwvoorschriften die gelden op de plaats waar de balustrade moet worden gemonteerd en zijn onder meer afhankelijk van het type gebouw, de bestemming van de ruimte en de valhoogte. Als je twijfelt, kun je contact opnemen met de gemeente of een constructeur voordat je een balustrade kiest.
Wanneer is een balustrade of een andere valbeveiliging vereist?
Trappen, hellingen, balkons, galerijen, dakterrassen en andere verblijfsgebieden in of grenzend aan gebouwen moeten worden voorzien van valbeveiliging wanneer er een bijzonder risico bestaat op letsel als gevolg van een val. Waar de grens ligt, is bepaald door de bouwvoorschriften die van toepassing zijn op de plaats waar de balustrade moet worden gemonteerd.
Hoe hoog moet een balustrade zijn?
Er is geen hoogte die voor alle balustrades geschikt is. De hoogte en het ontwerp van de bescherming moeten worden aangepast aan het gebruik van het oppervlak en de valhoogte, zodat het risico op letsel wordt beperkt. De vereiste hoogte is vastgelegd in de bouwvoorschriften die van toepassing zijn op de locatie waar de balustrade moet worden gemonteerd.
Hoe moet een balustrade worden ingericht op een plek waar kinderen verblijven?
Op plaatsen waar jongere kinderen zich zonder voortdurend toezicht kunnen ophouden, moeten balustrades het klimmen tegengaan en zo kleine openingen hebben dat kinderen er niet doorheen kunnen. Dit geldt zowel voor de openingen in de vulling als voor de opening aan de onderkant van de balustrade. Vermijd ook openingen waarin het hoofd of de voet vast kan komen te zitten. De exacte afmetingen moeten voldoen aan de bouwvoorschriften die gelden op de plaats waar de balustrade moet worden gemonteerd.
Moet een glazen balustrade altijd voorzien zijn van gelaagd veiligheidsglas?
Dat hangt af van waar de balustrade wordt gemonteerd en hoe het glas deel uitmaakt van de valbeveiliging. Op plaatsen waar iemand door het glas kan vallen, moeten het glasoppervlak en de bevestigingen samen voorkomen dat iemand erdoorheen valt. Gelaagd veiligheidsglas is een voorbeeld van glas dat bescherming biedt tegen doorvallen, omdat het glas bij elkaar blijft als het breekt.
Moet een trap aan beide zijden voorzien zijn van een trapleuning?
Hoeveel trapleuningen een trap nodig heeft, hangt af van de breedte van de trap, het gebruik ervan en de bouwvoorschriften die gelden op de locatie waar de trap zich bevindt. De trapleuning ondersteunt het evenwicht, terwijl balustrade beschermt tegen vallen; daarom moeten deze twee afzonderlijk worden beoordeeld.
Wie is ervoor verantwoordelijk dat een balustrade aan de eisen voldoet?
Tijdens de ontwerpfase en de bouw is in de eerste plaats degene die het gebouw laat bouwen of verbouwen verantwoordelijk ervoor dat de balustrade en het ontwerp waarop het is gebaseerd, voldoen aan de geldende eisen. Dit geldt ook wanneer het ontwerp, de fabricage of de montage door anderen wordt uitgevoerd.
